Pokazywanie postów oznaczonych etykietą poezja francuska. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą poezja francuska. Pokaż wszystkie posty

Epitafium




Kiedy oddam swe długi nicości

któregoś z najbliższych dni,

nie wybuchnie mi śmiechem w twarz.

Moje rachunki nie będą fałszywe,

zsumują się w czyste zero.

Chodź synu, powie przez zimne zęby,

w objęcia moje, których jesteś głodny.

Wyciągnę się w jej słodyczy.




André Frénaud

przekład Zbigniew Herbert

Pożegnanie na wietrze




Pod stokami wsi na wzgórzu biwakują pola mimozy. W porze zbiorów spotkać można czasem, daleko od tych miejsc, zawrotnie pachnącą dziewczynę, której ręce zajęte były cały dzień kruchymi gałązkami. Podobna do lampy, której świetlista aureola byłaby aromatem, oddala się odwracając plecy od słońca o zachodzie.
      Przemówić do niej byłoby świętokradztwem.
    Ustąp w przejściu jej espadrylom depczącym trawę. Może dane ci będzie rozpoznać na jej ustach chimerę Nocy wilgotnej?



René Char

przekład Artur Międzyrzecki

Śmiertelne drzewo




Przybył człowiek i stanął pod drzewem

Głęboki jego chłód przyciągał w pustynnym kraju

Wtedy nagle Anioł szybko odleciał.

Wybawiony od słońca

Słuchał szmeru ogromnej rodziny rzeczy zielonych

I czarnych tak zwartych że wydawały rozległy zapach pamięci;

Lecz kiedy oparł się o pień zamknęło się drzewo.


Teraz to wszystko co wiązało liść z liściem

Stało się jękiem, podnieceniem

Drgały korzenie pełne Pożądania

I zabiło drzewo podróżnego!

Złożył tedy ów człowiek ręce na swej piersi

I walka rozpoczęła się na nowo Anioł wrócił

Bitwa ciemna i niepewna toczyła się w zamęcie.



Pierre Jean Jouve

przekład Zbigniew Herbert

Psyche i Eros




                                                      Antonio Canova, Amor i Psyche



W cieniach cię trzymam

Słodki kochanku z twoimi spojrzeniami pozbawionymi oczu

Kochanku gładki i gorący o zapachach i członkach

W ruchu wciąż i wytrysku


Tajemniczy kiedy opada zasłona

Jesteś smutny i cudownie radosny w jądrze mroku

Jesteś najbardziej skryty z moich wiecznych kochanków

A twój sekret to szczyt szczytów mojej rozkoszy


Jesteś czarny mój dobroczyńco i mój kochanku

Jak słońce które ciąży ku liliom

Powalasz mnie szczęściem która nie mam

nadziei ni tęsknoty, pleców ani piersi.


To za wiele! Za długo trwa próba przez radości nasze

Za długo tej materii co spływając potem nie zna żalu

O pokaż kim jesteś

O mój śpiący zdobywco?


Niech ujrzę kochanka co w nieprzytomność mnie wprawia!

Chcę cię kochać i patrzeć na ciebie kiedy nagi śpisz

Chcę widzieć twój kształt i dla tej rozkoszy nierozumnej

Stracić kochanka oszałamiającego którego ja...


Parząca kropla i z lampy zapalonej

Kropla światła cię budzi: Och

Jakiś ty piękny

I wściekłość? wicher? gniew i pustka? już nie ma cię tu.



Pierre Jean Jouve

przekład Julian Rogoziński

Życie na grobie Heleny




Mieczyki (najpiękniejsze te co rosną na niej) kołyszą się

Jest pogoda nad śmiertelnym jej kamieniem błękit

Promienista jesień bez trwogi

Krzyk żyłkowanego marmuru

W nim ona czarna bardzo mocno zawarta

Nago pochowana pod ciężarem mych marzeń

A góry pełne blasku są zbiornikami łez

Dobrze tu z dala od wieku żelaza

Śpisz na nich chłonąc zapach liści

Butwiejących

Rzeźwe powietrze wieczoru jego północne widowiska

Wraz z przeraźliwym oddechem próchnicy


Błyszczą łzy mój kamieniu

Łzy się toczą o krwi moja

.    .    .    .    .    .    .    .    .

I zieleń chce ożywić podnóża twych gór

Tak nas przyciąga

Ku łagodnej bryle ziemi twego serca.



Pierre Jean Jouve

przekład Zbigniew Herbert

Proroctwo




Z Ziemi kiedyś zostanie

Tylko ślepa przestrzeń krążąca

Przez nocy i  dni poplątanie

Pod niebem Andów olbrzymim

Nie będzie już na niej gór

Wąwozów ani doliny


Ze wszystkich domów na świecie

Jeden ostanie się balkon

Z przepysznej urody globu

Smutek dmący zamiecie

Z byłego Atlantyku (ocean)

Lekki smak soli w przestworzu

Oraz ryba latająca

Co zapomniała o morzu


Findesieclowy wolancik

(Cztery koła lecz gdzie droga?)

W nim pannice w krynolinach

Co przetrwały w stanie lotnym

Wyglądać będą przez okno

Myśląc że już Paryż blisko

A to tylko zapach nieba

Tak mocno za gardło ściska


Tam gdzie niegdyś rosły lasy

Jakiś ptak z nagła zakrzyczy

Lecz nikt głosu nie rozpozna

I wiedzieć nie będzie czyj on

Pan Bóg jeden go usłyszy

I przypomni "To alcyjon".



Jules Supervielle

przekład Jerzy Lisowski

Wpatruj się co wieczora...




Wpatruj się co wieczora we słońce zachodnie:

Nic nie powiększa oczu i duszy — i nie ma

Chwili, — jako ta chwila potężna i niema,

Kiedy dzień w piersi morza gasi swą pochodnię.



Podobny gdzieś w nadbrzeżnych skał ukrytym lochu

Gorzkiej muszli, co wiecznie szlochem fali dyszy,

Poeto, labiryncie ciemny, ukój w ciszy

Serce me krwawe, pełne słonych łez i szlochu.



Obróć wdal widnokręgu znojną skroń i usta

Otwarte, a źrenica twa sucha niech bieży

Od zachodniego słońca tragicznej rubieży

Na wschód, kędy fioletu mgieł zawisła chusta!



I mierząc dal, waż w sercu te wysokie losy,

Których jaskrawe blaski ślepiły w zenicie,

I które wzwyż się dumnie wspinały w niebiosy,

A pochyliły w ciemny grób — jak wszelkie życie.



Ludzkość w próżnej goryczy starzeje bez wiary;

Myśl o bóstwach, co wieczne być śniły nadzieją:

Ich kadzielnice rdzawe mgłą dziś jeno wieją,

A ołtarze haftuje srebrem pająk szary.



Myśl o narodach padłych. Były wielkie. Twoja

Rasa lazurem chwały swe lilje poiła,

Lecz króle podłe dały, gdy z nich spadła zbroja,

Że w zbrukanych sztandarach brat brata zabijał.



Czerw z dojrzałych owoców toczy marmur łona;

Myśl o kochankach, których sny były tak dumne:

Kiedy na drzewie ryli wspólne swe imiona,

Znacząc pod korą wieko na swą własną trumnę.



Jękliwym dźwiękiem rogu pasterz z bliskiej wioski

Zwołuje z łąk skoszonych trzodę zabłąkaną,

Ty, wobec wielkiej słońca zachodniego troski,

Myśl o tych słońcach, które więcej nie powstaną.



I podczas gdy surowa noc w niebieskiej dali

Wbija w całun przeszłego dnia swój szereg złoty

Gwiazd, stokroć okrutniejszych od ćwieków z Golgoty,

Ty, — zdala skał zgładzonych wieczną pracą fali,



Zdala swarliwych wiatrów i grzmiącego morza, —

Unieś, — idący smutnie w swoich dróg zawiłość,

Kędy cel kij pielgrzymi znaczy śród rozdroża, —

Ciszę serca, które ci nawiedziła — miłość.




Charles Guérin

przekład Bronisława Ostrowska

Zieleń złocista [fragmenty] LXIV




[À John Middleton Murry]



Domy czerwone, bruki prażą, błękit w liściach...

Ślepiec o oczach mlecznych ściska psa-parszywca;

We włosach tłustych połyskują mu źdźbła słomy,

Hiszpański sold potrząsa w kubku swym cynowym.

Dziecko rynsztokiem wodzi się z zarżniętą kozą.

Dziewczęta roześmiane w stronę rynku wiozą

Ciężkie naręcza różowego bzu na taczkach.

Woń smażonej papryki wlecze się po uliczkach,

I psy śpią od much czarne. Na wybrzeżach długich

Tłum żółtych marynarzy sprzedaje papugi

Fijołkowe, słoniową kość i pióra strusie.

Z masarni przesyłają swe zapachy trufle,

I pasterze od których czuć łojem i owcą

W skórzanych torbach mleko wydojone niosą.

Butwiejące bażanty, zgniłe mięso z konserw

Powietrze syci. W dole gdzieś krzykliwy koncert

Odległej trąbki z koszar jak wodotrysk wzbił się. 

A jednak właśnie tutaj, me brzemię najmilejsze,

W którąś noc cię uniosę w objęciach, pod lampy

Na narożnikach ulic i pod gwiazd girlandy,

Pod nietoperze, księżyc, wśród uliczek stromych

Z daleka od oberży o szybach zielonych,

Gdzieś mi tańczyła z liśćmi wplecionymi w grzebień

Pod swym woalem lekkim jak pod skrzydłem pszczelem,

Gdzie tańczyłaś wśród cytryn i oparów ponczu,

Krzyków, błękitu fajek, przekleństw domokrążców,

Tragarzy, wyrobników i cieśli portowych;

Gdzie tańczyłaś, zrywając płatki róż wciąż nowych

W blasku czterech pochodni z żywicy i smoły;

Gdzie tańcząc wyżymałaś swoje włosy rude

Na ziemi, gdzie schły wina czerwone kałuże.




Tristan Dèreme

przekład Ryszard Matuszewski

Zieleń złocista [fragmenty] LXXXI




[À George Gaudion]



Na skraju łąki mokrej, gdzie się ze mną sprzeczasz,

Jutrzenko, dużo żółtych uszczknąłem porzeczek,

Wpodłuż drogi, gdym zrywał garście morw i ożyn

Zielonych, posmak warg jej gorzkich we mnie ożył,

Uśmiech żalu, gdy łzy jej płoche scałowałem.

Krowy dzwoniące kroczą z obór bardzo białych

I pasą się na łęgach wokoło zagrody.

Nie ma jej; tedy zmiąłem jedną różę bladą, —

Wśród stronic antologii susząc kruche płatki,

Przy świecy, nocą, wonne przetłumaczę kartki.



Tristan Dèreme

przekład Stefan Napierski

Zieleń złocista [fragmenty] LXXXVI




Ilem razy się śmiał, aby Ci ukryć łzy!

Ilem róż wonnych nakładł na broń moją, by

Nie pokazać Ci miła, że idę na bój!

Jak to, czyż raz na zawsze nie ugrzązł powóz mój

I w koleiny życia stoczył się po oś?

Jak to, mam jeszcze wieczór dziś uśmiechów dość,

Kiedy słyszę, jak wokół mnie chce runąć świat

I gdy widzę, jak przyszłość, w którą-m wiarę kładł

Spada jak liść po liściu w więdnącej sasance?

Kelner! proszę mi podać żółci w dużej szklance!



                                                                                                                                            Tristan Dèreme

                                                                                                                                  przekład Allan Kosko



Umarł mi wróg




Mówią mi, że umarł.

Wrogami byliśmy od dawna.

Zadał mi wtedy ranę

Co wczoraj jeszcze krwawiła,

.   .   .   .   .   .   .   .    .   .   .   .

A stanie się odtąd jedynie

Wspomnieniem bez mocy.



Przestałem bywać w domach

Gdzie mogliśmy się spotkać.

Gdy ujrzałem go z dala

Zmieniałem chodnik.

Kiedy mówiłem o nim

Drżał mi głos.



Mówią mi że umarł, i oto posmutniałem —

Owoce twe, o życie, najbardziej nawet gorzkie,

Twojemi są owocami.



A zresztą igry wiatru, bywa, zderzyć się mogą,

Mogą pokaleczyć się wzajem

Dwa kłosy sąsiednie wśród narodu zbóż.



Czyż przeto być przestały

Pszenicą jednego roku?

Czyż nie są wmieszane

W przygodę tożsamą, jedyną,

Jednako chronione, nędzę cierpiące tę samą?

Czyż każdy z nich nie jest obyczajem drugiego,

Jego granicą, i właśnie jego historią?



Charles Vildrac

przekład Allan Kosko

Wojna i pokój na ziemi




Nieprzyjaciel nie gardził żadną maską i przebierał się, za cokolwiek,

Dzień pogodny, żniwa, bukiet róż

Nagle dostawały wścieklizny i na śmierć zagryzały eksplozją,

Umierano tak ogromnie, że mnogość i tłum stawały się coraz bardziej pojęciami podziemnymi.

Miasta, wsie wiedziały, że z taką samą skwapliwością mogą zostać trupami miast i wsi,

Jak człowiek żyjący staje się człowiekiem umarłym,

Kościoły tylekroć pieszczone szorstką ręką wieków

Padały na ziemię nagle, rażone atakiem epilepsji,

I nie mogły podnieść się bez pomocy wiatru,

Stawały na mgnienie słupem kurzu, by pójść we wszystkie na raz strony świata,

A kilkusetletnie dęby przechodziły przez powietrze lotem jaskółki.

Wojna mełła najcenniejsze klejnoty na suchy proszek, środek na wywołanie kaszlu i plucia krwią.

Wszystko, co pod tym ziemskim niebem rozporządzało ciałem, było przeczuciem mgły,

A każdy żyjący miał w ustach smak własnego popiołu.

Aż któregoś dnia ludzie szepnęli sobie na ucho: "Pokój".

I wydało się to im tak dziwne, że nie poznali swoich głosów.

Szept coraz donioślejszy powtarzał: "Pokój", obijał się niezręcznie o powietrze jak

     uderzenie gołębich skrzydeł.

Pod ciężarem tylu pokładów cierpienia słowo "zwycięstwo" wypadło ze słownika ludzi

I cała ziemia, niedawno jeszcze przeorana przez śmierć, powoli zaczęła śpiewać

    chrapliwym głosem: "Pokój".

Wóz odzyskuje poczucie obecności kół, a koń nóg, przednich, tylnych, aż wreszcie galopuje.

Drzewa odnajdują w głębi ziemi swoje korzenie, soki już nie są terroryzowane i krążenie

    nie omija niczego, nawet najwyższych gałązek.

Kościół upewnia się o życiu dzwonnicy, całej, od stóp do szczytu, a mury nie rozprawiają już

    o szansach przetrwania w fundamentach.

Barany powracając z łąki wchodzą w swoją wełnę i głupotę jak w czasach niepamiętnych,

A krowa daje mleku kolor, jakiego dawno nie miało.

Życie wchodzi w człowieka jak miecz w pochwę,

Krew nie szuka braterstwa krwi, przed sobą, we wnętrznościach bliźniego,

Twarz nieprzyjaciela nie błyszczy jak nowiutkie narzędzie tortur obdarzone mową,

A pieśń Pokoju powoli robi obchód ziemi.

Umarli na wojnie, aby się nie spóźnić na skromną uroczystość powszechną,

Czwórkami zstępują po niekończących się schodach,

W olbrzymim, niemym, milczącym tumulcie

Obrabowani z życia biegną, rozpychając się, gestykulując,

Rekwirują w nas w pośpiechu jakieś, jakiekolwiek miejsce,

Aby zobaczyć oczami, które jeszcze widzą,

Twarze żywych w owej chwili, kiedy Pokój powrócił nareszcie na ziemię.



Jules Supervielle

przekład Zbigniew Bieńkowski

Sen







Wahadło zegara w zimie

odlicza kroki mego snu

Jest noc w domu

i czerwcowe południe w moim śnie



Dziecko wspina się na czereśnię

i słyszy wśród liści

oddech starego człowieka którym kiedyś będzie

i dzierganie wahadła



W ciemnościach poduszki

śpiący w sześćdziesiąt lat później

słyszy dziecko co rozgarnia gałęzie

i stukot czereśni spadających na trawę



Claude Roy

przekład Krystyna Rodowska

Odrobina rzeczywistości







Czy pamiętasz Loleh kiedy to Tweedledee

z "Alicji w krainie czarów" tłumaczy dziewczynce

że istnieje tylko dlatego ponieważ król o niej śni

lecz kiedy się obudzi grozi Tweedledee zdmuchnęłoby cię...

dmuch! jak płomień świecy

Ależ ja jestem prawdziwa
mówi Alicja z płaczem



Jeszcze Platon ta jego historia z jaskinią

i Czuang-Tsy któremu śni się że jest motylem

po przebudzeniu zastanawia się czy to raczej motyl

nie śni że jest Czuang-Tsy Jest jeszcze Kartezjusz

i możliwość że wszystko to po prostu figiel

spłatany prz Złego Ducha I tamten

Irlandczyk który chciał się wreszcie obudzić

z koszmaru Historii



Być może tak naprawdę to ja tylko śnię

że idę tuż przy tobie

A jeśli śnię że cię kocham

jeżeli mi się śni że ja śnię że ty jesteś

to kto naprawdę zbudzi się z mojego snu?



Lecz stary chiński mędrzec z łagodnym uśmiechem

uspokaja mnie Mógłbym się oswoić

z myślą że mnie naprawdę nigdy tu nie było

ale czy mogłoby nie być Loleh

nie to niemożliwe



Tak jesteś tu przecież

a stary mistrz mój Chińczyk szepcze:

jeśli nie ma tej innej istoty

to nie ma mnie wcale




Claude Roy

przekład Krystyna Rodowska

Mam czas




Niewiele mi zostało tchu i sił i zapału

Ale już się nie śpieszę Mam czas na czekanie

Odkąd stało się za późno mam przed sobą czas



Jestem, jak człowiek który po dniu pracy

siada złożywszy na kolanach ręce

i myśli o tym co chce jeszcze zrobić



jeśli ze źródła czasu kapać będą dni



Paryż

25 grudnia 1982




Claude Roy

przekład Ewa Fiszer

Przyjaciel







Dla Simona Leysa



Jest prawie w moim wieku Razem pracujemy

Często się spotykamy Cóż ja o nim wiem

Mówią że jest ambitny Że trzeba na niego uważać

Że nie zawahałby się przejść po twoim trupie

by wspiąć się szczebel wyżej po drabinie władzy

władzy zresztą (jak myślę) niezbyt pociągającej

W każdym razie zamknięty jest na cztery spusty

Jest moim sąsiadem Cóż ja o nim wiem



Su Dungpo żył w XI wieku w czasach dynastii Song

Nigdy go nie widziałem Nie znam jego mowy

I biedzę się wraz z moim przyjacielem sinologiem

nad przekładami jego wierszy czasem bardzo trudnych

Ale wiem co czuł gdy w śnieżną pogodę

jechał konno przez las a gałęzie mu strząsały płatki na szyję



Wiem o czym rozmyślał

przepływając jesienią wody zbiegu rzek

Jing i Jangcy

i razem z nim widzę

tamte kolory wpółdojrzałych zbóż

Owego dnia padał deszcz Był rok 1072

Słyszę głos jego żony:

"Jesteś jeszcze bardziej niemądry niż twoje dzieci"

i wiem jak jego pies Czarny Pysk

merdał ogonem kiedy Su doń mówił

Jego żona umarła Bolał po jej stracie

aż do końca życia Cesarz go wypędził

(intelektualista w Chinach nigdy nie miał łatwego życia)

Su był smutny Pisał piękne wiersze



Mam wrażenie że dość dobrze znam Su Dungpo

Nie jest moim sąsiadem Jest przyjacielem



Claude Roy

przekład Krystyna Rodowska

W hołdzie dla Su Dungpo







Osiemdziesiąt lat po roku tysięcznym

pewnej nocy wiosennej w Hangzhou

gdy księżyc zniknął

a wiatr był od wschodu

rozszumiały się bambusy

i niósł się zapach kwitnącej paulowni

Tak piękne rosły irysy

nad brzegiem jeziora

że poeta Su Dungpo

zląkł się (jak opowiadał) że w ciemności

kwiaty nie zasną

Zapalił wysoką świecę

którą osłonił od wiatru

tak aby kwiaty

mogły się widzieć wiedząc że są piękne



Zapalić świecę

Napisać udany wiersz

Oświetlić w nocy

irysa który nazajutrz zwiędnie



Claude Roy

przekład Krystyna Rodowska

Płomyczek







Skromny jest płomień świecy



w mroku już bez tchu



Palić się prosto Wypalić

Wosk pachnie spokojem



I bez protestu zasnąć

Knot dymi jeszcze przez chwilę



Niczego już nie chłonę

Wszechświat mnie pochłania



Claude Roy

przekład Krystyna Rodowska

Krętaczka







Noc mija lato północ

gdy rześki podmuch od dołu podchodzi

słychać jak ziemia łagodnie oddycha

kocim krokiem przemierza niebo

Jeśli umiesz pogłaskać łąkę

nie pod włos trawy czasu

ziemia rozmruczy się — dziecinny bąk



Czy to ta sama ziemia

co usuwa mi się czasem spod nóg

tak cierpliwie przecież oddycha

czyżby nagle zmieniła front

odmówiła mi zaufania

i chciała mnie wygnać z czasu?



Claude Roy

przekład Krystyna Rodowska

Zła przyjaciółko...




Zła przyjaciółko, jakby nieżywa,

      Jakie drzwi tajemne,

Jakie drzwi, które we śnie odkrywasz,

      Dzielą cię ode mnie?



Porzucasz twarz swą nieodgadnioną

      I na klucz zamkniętą,

Zostawiasz tylko głowę uśpioną

      I włosy zwinięte.



I choć całuję ciebie błagalnie

      Ty wychodzisz z ciała,

Tak bezszelestnie, jakbyś sypialnię

      Przez dach opuszczała.



Jean Cocteau

przekład Lidia Sujczyńska