Pokazywanie postów oznaczonych etykietą los. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą los. Pokaż wszystkie posty

[Skończone przeznaczenie i czuję, jak srogi...]


Skończone przeznaczenie i czuję, jak srogi

Los niesie niewygody podeszłego lata,

I już blady kościotrup wołając do drogi

Nogą drżącą i wyschłą w moje drzwi kołata.


Jak słońce, kiedy kończy swe po niebie kręgi,

Szybko upada raczej, niż schodzi w wód łono,

Tak i człowiek, gdy miną piękne dni włóczęgi,

Prędkim ruchem przechodzi z tej na tamtą stronę.


Już miłosne pragnienie w sercu nie zagości,

Trzeba porzucić wszystkie ziemskie przyjemności,

Za którymi gnać pragną nas żądze niewczesne,


W pismach mędrców odnajdźmy pocieszenia zdanie:

Niepotrzebne niechając tutaj sny doczesne,

Zaścielmy sobie łoże na ostatnie spanie.


(Tristan L' Hermite)


Jarosław Iwaszkiewicz, Krągły rok

Ma-ko maszme-lon?*


"Ma-ko maszme-lon" ten deszczyk?

Cóż mi szepcze, gdy świat moknie?

Jego krople jak łzy gorzkie

Toczą się po moim oknie.


A ja buty mam podarte,

Drogi się okryły błotem,

Już niedługo zima będzie,

A mnie nie stać na kapotę...


"Ma-ko maszme-lon" ta świeczka?

Cóż mi szepcze, kiedy płonie?

Wosk topnieje, spłynie wszystek

I nie będzie śladu po niej.


Ja też gasnę jak ogarek,

Siły we mnie ledwo tlą się.

Aż mi przyjdzie oddać ducha

W ciszy, w moim wschodnim kącie...


"Ma-ko maszme-lon" ten zegar?

Cóż on szepcze do mnie, mówcie!

Ze swym żółtym cyferblatem,

W swoich sekund ciężkim truchcie?


Nie kierują nim pragnienia,

Zamiast życia w nim — sprężyna.

Więc bezwolnie i posłusznie,

Kiedy trzeba, bić zaczyna...


"Ma-ko maszme-lon" me życie?

Dokąd ono zechce wieść mnie?

Każe więdnąć mi za młodu

I postarzeć się przedwcześnie,


Smutki jeść i łzy połykać,

Spać na zaciśniętej pięści,

Wierzyć, że na tamtym świecie

Może lepiej się poszczęści...


Abraham Rajzen

przekład Jerzy Ficowski

---

Ma-ko maszme-lon? (aram.) — dosłownie: "Co nam szepcze?"

Szkic pamiętnika




Lubiłem rodzinne miasto, jak wy, jak lubi je każdy,

gadaliśmy pod kasztanami, przenikał nas gwizd lokomotyw,

zielonych map entuzjasta na głos obmyślał odjazdy,

było nad dwóch lub dziesięciu i nikt z nas nie wiedział o tym,

że dojrzewamy w przerwie między jedną wojną a drugą.



Chwaliłem ruch wyobraźni i w wierszu otwartym płynąłem,

dzwony biły, rodzina siedziała w stołowym za stołem,

lampa zwisała z sufitu, jak oprawiony pożar.

To było niegdyś, wyrosłem, pływałem w rzekach i morzach,

podróżowałem niewiele w latach wulgarnych przygód,

bulwar paryski o zmroku opryskał mnie krwią pierwszych świateł,

powalił mnie, tłumem pędzącym czy żalem mnie przygniótł — 

ktoś za mnie ginął, ktoś inny cieszył się za mnie światem.



Lata zgryzoty,

luki w pamięci,

pomiędzy jedną wojną a drugą

mój brat bezrobotny, obłąkany wyskoczył z okna.



Nie oglądałem go w kostnicy,

płakałem tylko, kiedy ukląkłem przed jego szufladą,

gdzie leżały drobiazgi nieużyteczne jak on:

zepsuta zapalniczka, drobne wynalazki,

sztuczki magiczne, które lubił bardzo —

to zastępowało mu rymy i asonanse.

Niepokoiło mnie nie tylko to —

meble, draperie sute, ozdobne,

pederaści piszący wiersze o aniołach,

wszystko, co w obyczajach wróżyło nową wojnę,

piękne mitomanki o platynowych włosach,

w sukniach z epoki secesji,

powieści nienapisane,

obumarłe przed narodzeniem,

nuda i czczość zwiastujące wojnę.



Rozmowy przy kolacjach czy knajpach przy wódce,

słowa tęczujące, w których dudni chaos.

W tych latach bowiem w ludziach nie najgorszej woli

reakcja maskowała się zgiełkiem w umysłach,

pojęcia gmatwały się jak niegdyś bogowie w epoce synkretyzmu,

pewien mój znajomy malarz

przez trzy godziny bez przerwy potrafił mówić od rzeczy,

inni układali krzyżówki,

czekali na kataklizm

jak na upiorną fotografię zbiorową w wybuchu magnezji,

czytali Nostradamusa.



Kłamca był między nami, przebrany za dziennikarza,

szpicel był pięknoduchem albo poetą-cyganem,

alfons i ajent niemiecki był snobem,

nie wiedziano, kto z czego żyje,

dziesięciu sprawiedliwych ginęło w Hiszpanii.

W tych latach mówiłem do siebie głosem starszego brata:

ileż razy trzeba cię budzić, abyś zbudził się w swojej epoce?

Mówiłem do siebie głosem brata samobójcy

i zamiast pisać — pióro stawiało kreski, znaki,

chodziło po papierze jak sesjsmograf, aż prysło. 


Zbudzono nas, ludzi nie najgorszej woli,

albo nas pochowano pod gruzami domu.

I wielu jeszcze zbudzono,

aby oczy zalepić im plastrami śmierci

i postawić pod murem w koszuli z papieru.



Okopany nad Wisłą, na przedpolu Warszawy,

przez lornetę wpatrując się w brzeg przeciwległy,

tam gdzie jutro pociski naszych dział będą biegły,

przypominam sobie

lata, które były i waszymi latami,

ludzie nie najgorszej woli,

pochowani w moim sercu jak we wspólnym grobie.



1941-1944



1944

Serce granatu


Adam Ważyk

Są na pewno...




Są na pewno, którzy umrzeć muszą,

Kędy galer wiosła ciężkie suną,

Inni w górze gnieżdżą się u steru,

Znają ptaków lot i gwiazd krainy.


Leżą owi z ciężkimi członkami

U korzeni splątanego życia,

Innym karła są przystrojone

U boku Sybil, królowych,

I zasiedli tam, jak w domu własnym,

Z myślą lekką, lekkimi dłońmi.


Ale mroczny cień z owego życia

W życie tamtych pada bezustannie,

I ci lekcy z owymi ciężkimi

Są związani, jak powietrze z ziemią:


Znużeń szczepów zapomnianych z dawna

Z powiek moich nie zdołam otrząsnąć,

Ni oddzielić od duszy zlęknionej

Opadania niemo gwiazd dalekich,


Mnóstwo losów własny mój osnuwa,

Przędzę supła, igrając, istnienie,

Dział mój większy jest, niż życia tego

Płomień smukły albo szczupła lira.




przekład Stefan Napierski

Listopadowa ofiara




Jestem niegodny tych pól i bruzd,

       niegodny tego nieba, które swe bezwładne znaki

wpisuje w moją pamięć na nowe tysiąclecie,

       niegodny tych lasów, których nawałnice

wraz z burzami miast wdzierają się w moje starzenie.

       Jestem niegodny tych matek na zboczu i niegodny

chłopów, którzy brną przez swoje dni

       z krowami, gruszami, pijaństwem i kosami.

Jestem niegodny tych gór i wież kościelnych,

       niegodny jednej gwiaździstej nocy

i niegodny ścieżek wszystkich żebraków,

       które kończą się w smutku.

Jestem niegodny tej trawy, która chłodzi moje członki,

       pni drzew, które północ

wpędza w okrutne kalectwo deszczem

       i cieniami młokosów

składających moszczowi listopadową ofiarę

       wśród czarnych wzgórz, co dźwigają moją przemijalność.

Jestem niegodny tych procesji,

       które maj wyprowadza spośród kwitnących jabłoni,

z mleka i miodu, sławy i zgnilizny,

       z dawna mi zapewnionych.

Jestem niegodny wśród księży, rzeźników i handlarzy,

       niegodny przepowiedni tych ogrodów,

niegodny niedzieli, która swój słodki dym wypluwa w błękit.

       Niegodny jestem opuszczonych dziewcząt z czerwonymi plamami

w tym pejzażu, który liczy tysiące lat,

       a jego chleb ma smak głodu i zmarłych,

próżności i zmartwienia matek,

       co nie mogą uciec od swej męki,

męki zapomnianych, których słońce pali na polach.

       Niegodny jestem kosa, niegodny skrzypiącego koła młyńskiego,

niegodnie toczę swoją grę na brzegach rzeki,

       która nie chce słyszeć o wsiach.

Jestem niegodny tych dusz, które w chmurach i w zaroślach

       opowiadają sobie o kwitnącej ziemi,

o muzyce konającego nieba,

       o wielkim opuszczeniu, co przemyka nad wzgórzami,

niecierpliwie wyprzedzając burzowe zimy świata.



Thomas Bernhard

przekład Sława Lisiecka i Zdzisłw Jaskuła

Widok z okna koszar




Śniegiem otruła się planeta...

Ptak zamarznięty spadł na ziemię.

Gdzieś Ukraina się daleko

Śniegów błękitnych tli płomieniem.



Brzeg biały załamuje rzeka,

A nad urwiskiem stromych brzegów

Samotny Pieter Brueghel stoi

Pośród rozpaczy niemej śniegów.



Paleta krągła, jakby z pniaka,

Bladego płótna białość trupia,

A w niej brązowy kontur ptaka,

Który bezgłośnie na śnieg upadł.



Ołeksandr Irwaneć

przekład Bohdan Zadura

Walc dla outsiderów




Żeby nam się tylko chciało chcieć

od nadziei kwit w kieszeni mieć

pojutrze.

Żeby serca nam nie ściskał żal,

kiedy wiosny odlatują w dal

coraz krótsze.

Żeby nie raniły drzazgi łez

pod powieką.

Żeby grając w ciemno wygrać też


na swój żeton.

By samotnie nie przepijać klęsk, 


mieć miłości łyk i wiary kęs.

Żeby jeszcze nam się chciało,





Dla tych chłopców z deszczu


po czterdziestce,

którym nie wychodzi, ale

ciągle młodzi są.

Grajcie skrzypce na trzy pas,



Para mknie za parą


w dal za dalą.

Posiwiała mała, co na disco


wczoraj szła.

Żeby nam się jeszcze chciało tak

podnieść żagle, gdy zawieje wiatr

w pełni lata.

Jeszcze raz przypomnieć sobie film








By na łańcuch nie zamykać drzwi,















Andrzej Brzeski

Brahma




Jeśli zabójca sądzi, że zabija,

        Lub zabijany — że pada zabity,

Jeden i drugi nie przeniknął, czyja

        Dłoń im nadaje ruch i sens ukryty.


Dal i niepamięć są mi bliską jawą,

        Cień w moich oczach płonie słońca zniczem,

Kto sczezł bez wieści — bogom równy sławą;

        Hańba i chwalba nie różnią się niczem.


Źle liczy, kto mnie nie uwzględnia w cenie;

        Gdy chce mi uciec — jestem mu skrzydłami;

Jam jest wątpiący i jego zwątpienie,

        Mną hymny wiernych są — i wierni sami.


Daremnie ufa, że mu drzwi otworzę,

        Mocarz-bóg, mędrzec, zwykły zjadacz chleba;

Lecz ty, co dobro miłujesz w pokorze,

        Znajdź mnie — i nie troszcz się o wstęp do nieba.



Ralph Waldo Emerson

przekład Stanisław Barańczak

Kiedy dręczą mnie lęki, że istnieć przestanę




Kiedy dręczą mnie lęki, że istnieć przestanę,

Nim pióro zbierze plony, co w mózgu się wichrzą,

Nim staną, ziarnem liter po brzegi napchane,

Sterty książek, podobne ociężałym spichrzom;

Gdy widzę, jak twarz nocy, zdobną w gwiazd diamenty,

Obłok, ten zamek rozkoszy niebian, lotnie zaćmi,

I myślę, że nie skończę tu na ziemi wszczętej

Pogoni za cieniami, tych obłoków braćmi;

I gdy przeczuwam — ważka, co żyje godzinę —

Że i twój widok zgon mi na zawsze odbierze,

Że nigdy całym sobą już się nie rozpłynę

W magii miłości — wtedy na świata wybrzeże

Wychodzę — i w zadumie, sam, spoglądam w tonie,

Aż głąb nicości sławę i miłość pochłonie.



John Keats

przekład Stanisław Barańczak

Sic vita




Jak gwiazda, która spada w mroki;

Lub jako orła lot wysoki;

Jak wiosna, świeża i jaskrawa;

Jako srebrzona rosą trawa;

Jak wiatr, wełniący chmurek trzody;

Jak bańka na powierzchni wody:

Tak człowiek — ledwie blask pożyczy

Od dnia, już noc się z nim rozliczy.


       Bańka bo pryska; Gwiazda znika;

       Wiosnę jesienny grób zamyka;

       Rosa wnet wyschnie: Wietrzyk zaśnie;

       Lot krótko trwa; a Człowiek gaśnie.



Henry King

przekład Stanisław Barańczak

Umarł mi wróg




Mówią mi, że umarł.

Wrogami byliśmy od dawna.

Zadał mi wtedy ranę

Co wczoraj jeszcze krwawiła,

.   .   .   .   .   .   .   .    .   .   .   .

A stanie się odtąd jedynie

Wspomnieniem bez mocy.



Przestałem bywać w domach

Gdzie mogliśmy się spotkać.

Gdy ujrzałem go z dala

Zmieniałem chodnik.

Kiedy mówiłem o nim

Drżał mi głos.



Mówią mi że umarł, i oto posmutniałem —

Owoce twe, o życie, najbardziej nawet gorzkie,

Twojemi są owocami.



A zresztą igry wiatru, bywa, zderzyć się mogą,

Mogą pokaleczyć się wzajem

Dwa kłosy sąsiednie wśród narodu zbóż.



Czyż przeto być przestały

Pszenicą jednego roku?

Czyż nie są wmieszane

W przygodę tożsamą, jedyną,

Jednako chronione, nędzę cierpiące tę samą?

Czyż każdy z nich nie jest obyczajem drugiego,

Jego granicą, i właśnie jego historią?



Charles Vildrac

przekład Allan Kosko

Bądź. Wiersz dla mojego Syna




Słowo "bądź" było zbyt wieloznaczne dla moich bioder.

Bo cóż to znaczy "bądź"?

                            "jakikolwiek bądź"?

                            bądź: "tym, bądź tamtym"?

                            bądź: "po prostu bądź"?



Nie powiedziałem "bądź" do światła, a światło było, od początku, może nawet we mnie. Choć poznałem rozpacz i to słowo "bądź" pojawiło się w świecie wówczas jeszcze z wyborem, zabierając Ci na Twoje małe zawsze jedną z możliwości, nie wiem, czy nie lepszą.
Mój był wybór, Synu. Tobie pozostało życie.



Nie pytaj mnie o świat. Jest w nim tyle dobra,

                            ile zdoła unieść.



Nie pytaj mnie o siebie. Kiedy moc truchleje,

                            masa staje się ciałem, a energia życiem.



Nie pytaj mnie o mnie. Żyć to znaczy wybaczać.

Któż by mi wybaczył, gdyby Ciebie nie było,

                            mój Synu?



Antologia wierszy nieśmiałych, 2003


Marek Krystian Emanuel Baczewski

Chłopcy




Oto ich przyszłość Podróż pociągami

do obcych krajów z wiarą i z nadzieją

I chłopcy jeszcze wtedy są chłopcami

A trochę dalej nagle dorośleją



To co ich czeka Zaciśnięta dłoń

z różowym płatkiem zawstydzonej róży

Cierpienie własne pojedynczy ból

Jedyni bliscy z dalekich podróży



Nie wrócisz tutaj Opuszczając dom

przytul mnie jakbyś nigdy nie był obcy

Ten niedojrzały lęk to róży pąk

który rozkwita gdy śpiewają chłopcy



Czekam na ciebie w ciemnościach, 1986


Ewa Filipczuk

Nieszczęście / Jak góra...




Nieszczęście

Jak góra, co się na nas zwaliła.



Tak głębokiego rozdarcia

nie mógł przynieść po prostu majak senny, który się rozwieje.



Gdyby człowiek był tylko węzłem linii powietrznych

czy rozciąć by go musiało aż tak ostre żelazo?



Nie ma w nas nic poza łzami,

kiedy stoimy tak, wszyscy, z czołem opartym o ten mur.



I czego nas tu uczą:

tego, że muru dotknąć się nie da,

czy raczej — czym naprawdę jest nasze życie?



Lekcja dawana batem.



Philippe Jaccottet

przekład Aleksandra Olędzka-Frybesowa

Ładny dzień, żadnych wspomnień




Pejzaż pozbawiony żołnierzy.

Żadnych myśli o zmarłych,

Jacy byli pięćdziesiąt lat temu:

Oni młodzi i pełni życia w ożywionym powietrzu,

One młode, oblane słonecznym światłem,

W niebieskich sukienkach, schylone, aby czegoś dotknąć.

A dzisiaj umysł nie jest częścią pogody.



Dzisiaj powietrze jest idealnie puste.

Nie ma w nim żadnej wiedzy poza pustką,

Płynie ponad nami pozbawione znaczeń,

Jakby nikogo z nas nigdy tu nie było

I nie ma: w tym marnym spektaklu,

W tej niewidzialnej aktywności, w tej formie.



Wallace Stevens

przekład Jacek Gutorow


Agnus Dei




Ziemski horyzont

                                 gwiazdy ziemskie

Połykane łzy i płacz powściągany

Usta wypluwające ziemię

                                 chwiejące się zęby

Ciało które jest tylko workiem ziemi

Ziemia do ziemi — ziemia pełna dżdżownic



Nieśmiertelna dusza — duch przyziemny.



Baranku Boży który gładzisz grzechy świata

Powiedz mi ile jabłek jest w ziemskim raju.



Baranku Boży który gładzisz grzechy świata

Powiedz mi proszę która jest godzina.



Baranku Boży który gładzisz grzechy świata

Daj mi swoją wełnę na sweter.



Baranku Boży który gładzisz grzechy świata

Pozwól mi spokojnie cudzołożyć

Nie wtrącaj się do tej świętej chwili.



Nicanor Parra

przekład Krystyna Rodowska

Ty mnie pokonaj




Ty mnie pokonaj, ciemna nocy!

Pragnę fal twoich miękkiej mocy,

chcę zginąć w ich ułudzie.

Przez twoje włości nieprzebrane

niosą swe serca skołatane

milczący, biedni ludzie.



Nad postrzępionym światem zmienna,

a wciąż ta sama i zbawienna:

wieczysta ma otucha.

Z czułością strącasz świat w otchłanie,

wszystko przepadnie, ty zostaniesz:

wspaniała, ciemna, głucha.



Żyjesz i głoszą twą potęgę

płonące konstelacje gwiezdne

zbiegłe z pradawnych rycin.

Niczym anielskie duchy czyste

wyszedłem z ciebie, aby istnieć.

Zechciej mnie znów pochwycić!



Zapomnij o mej niewierności,

znajdą cię wszędzie moje kości,

na każdym dróg rozstaju;

bądź rzeką, pianą po niej spłynę,

marnotrawnego przyjmij syna,

ponury, ciemny raju.



János Pilinszky

przekład Jerzy Snopek

Przez całe życie




1



To my rozłupujemy na dwoje,

my sami i tylko my,

coś, co jest jedno i niepodzielne.



2



A później

przez całe długie-długie życie

próbujemy po omacku i daremnie

fastrygować pierwotną

nieskazitelną materię świata.



3



Powinniśmy umrzeć w dzieciństwie,

u szczytu wiedzy, na wyżynach pokory,

ale żyjemy dalej, klajstrując i łatając

to, co nieodwołalne.



4



Dobrze chociaż, że po drodze zasypiamy.

A potem ostatecznie.



János Pilinszky

przekład Jerzy Snopek

Jak połowiczne




Jak połowiczne są nasze uczucia,

jak różnorodne nasze pożądania,

a spadamy przecież jak kamień:

prosto i jednoznacznie.



Jak miotamy się w sieci wstydu

i zmyślonej chwały, a przecież

trzeba by wydobyć na światło

wszystko, co chcemy ukryć.



Jakże

późno zaczynamy rozumieć,

że mgła w oczach bywa jaśniejsza

niż blask lampy i jakże późno

spostrzegamy, że świat od wieków

osuwa się na kolana.



János Pilinszky

przekład Jerzy Snopek

Romanca o czarnym smutku







Motyki kogutów grzebią

w ziemi, szukając jutrzenki,

kiedy Soledad Montoya

zstępuje nocą z gór ciemnych.

I cieniem pachnie, i końmi,

a ciało jej jest mosiężne.

Przyćmione kowadła jej piersi

krągłymi pieśniami jęczą.

"Soledad, czego ci trzeba,

samotnej i o tej porze?"

"Trzeba mi, czego trzeba

i nic mi nie dopomożesz.

Wiem ja, czego mam szukać:

radości i siebie samej."

"Soledad, o moje smutki,

koń, gdy poniesie w szale,

w końcu do morza wpada

i pochłaniają go fale."

"Nie mów mi nic o morzu,

nam wschodzą czarne smutki

na ziemiach sadów oliwnych,

gdzie liście szumią cichutko."

"Soledad, cichy mój smutku,

Sam smutek, rozpacz sama!

Ty płaczesz sokiem cytryn

cierpkim od dni czekania."

"O, jakiż smutek! Wybiegam,

przez dom mój szalona kroczę,

od kuchni aż do sypialni

wloką się moje warkocze.

O smutek! Z węgla i ciała

i z szat dzisiejszy mój obraz!

O moje koszule płócienne!

O moje makowe biodra!"

"Soledad, wodą skowronków

obmyj dziś ciało swoje

i serce własne pozostaw

w pokoju. Soledad Montoya."



*



W dole śpiewająca rzeka:

nieba i liści falbanka.

W górze na nowiu księżyc

w kwiatów dyniowych wianku.

O ciężki smutku Cyganów!

O smutku źródeł ukrytych!

Smutku samotny i czysty

nierychłych, dalekich świtów!